|
Από τη κ. Μαρία Π. Γαζέα , Φιλόλογο
28 Οκτωβρίου 1940:
μήνυμα Eλευθερίας, Eιρήνης και Θυσίας απέναντι σε κάθε ολοκληρωτισμό.
1940.Το κρίσιμο έτος του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Όλες σχεδόν οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν υποκύψει στις μηχανοκίνητες δυνάμεις του Άξονα. Μένει μόνο η Μεγάλη Βρετανία. Ο φόβος καλύπτει την Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο.
Στην κρίσιμη αυτή στιγμή μια ιδιαίτερη εύνοια της τύχης σημειώθηκε για την ελευθερία του κόσμου. Η θαρραλέα, και απροσδόκητη ίσως άρνηση υποταγής της Ελλάδας. Μέσα στην περίτρομη Ευρώπη του ΄40 η οποία υποτασσόταν χωρίς αντίρρηση , ακούστηκε ξαφνικά μια μικρή αλλά δυνατή και αποφασιστική φωνή. Ήταν η φωνή της Ελλάδας που εναντιωνόταν στον Άξονα και αντιμετώπιζε με όπλα τον πανίσχυρο εισβολέα στα σύνορά της, για να δώσει την πρώτη νίκη του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου.
Ήταν 28η Οκτωβρίου του 1940. Την αυγή της ιστορικής αυτής μέρας η οποία άλλαξε την πορεία του 2ου παγκοσμίου πολέμου, η φασιστική Ιταλία επέδιδε στην Ελληνική Κυβέρνηση ένα ιταμό τελεσίγραφο, με το οποίο ανάγγειλε ότι τα στρατεύματά της ορμώμενα από την Αλβανία θα εισέβαλλαν στην Ελλάδα και ζητούσε οι Ελληνικές Στρατιωτικές δυνάμεις να μην προβάλλουν αντίσταση. Είναι γνωστή η απάντηση που δόθηκε. "ΟΧΙ". Απόλυτη άρνηση υποταγής. Απόφαση αντίστασης.
Μετά την έναρξη των εχθροπραξιών και αφού εισχώρησαν τα Ιταλικά στρατεύματα στο Ελληνικό έδαφος, το Γενικό Στρατηγείο δημοσίευσε το ακόλουθο λακωνικό ανακοινωθέν:'Αι Ιταλικαί δυνάμεις προσβάλλουν από της 5ης και 30 πρωινής σήμερον τα ημέτερα τμήματα προκαλύψεως της Ελληνοαλβανικής μεθορίου. Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους'.
Από την αυγή της 28ης Οκτωβρίου ο Στρατός μας άρχιζε να γράφει την μεγάλη εποποιία στα Βορειοηπειρωτικά βουνά. Τα παιδιά της πατρίδας μας, συνεπή με την ιστορία του έθνους, ανάμεσα σε χαρμόσυνες κωδωνοκρουσίες, με το χαμόγελο στα χείλη, τραγουδώντας, ρίχνονται στο πανηγύρι του πολέμου με ασυγκράτητο ενθουσιασμό. Ούτε ο βαρύς χειμώνας και το δριμύ ψύχος, ούτε η δύναμη του ισχυρού αντιπάλου, ούτε κι αυτός ο θάνατος ακόμα ανακόπτουν την ορμή τους.
Το "Ελληνικό ΟΧΙ" που προκάλεσε τον παγκόσμιο θαυμασμό, έδωσε στους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν ότι , όταν ένας λαός δεν χάνει την ψυχή και τα οράματά του, είναι ισχυρότερος εκείνου που είναι υλικά παντοδύν αμος.
Εκδηλώσεις θαυμασμού προς τον ελληνικό αγώνα εναντίον των Ιταλών, που αναφέρονται στον Ξένο Τύπο της εποχής:
▪ Συνηθίζουμε να λέμε: "Οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες". Στο μέλλον θα λέμε: "Οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες". εφ. Manchester Guardian, Αγγλία, 19-4-1941
▪ Οι Έλληνες επέφεραν την πρώτη πραγματική ήττα των κατά ξηράν δυνάμεων του Άξονος. Και αν ακόμη συντριβόταν αύριο η Ελλάς, η στρατιωτική της συμβολή θα έμενε αμείωτη. Θα είναι η δόξα της νεώτερης Ελλάδος ότι διέλυσε την παντοδυναμία του Άξονος και ότι έδωσε σε όλους τους ελεύθερους ανθρώπους απόδειξη της αξίας της δημοκρατίας.
εφ. The New York Times, 28-11-1940
▪ Η Ελλάς αποτελεί για όλο τον κόσμο παράδειγμα γενναιότητας. εφ. Bahit, Τουρκία.
Την έκπληξη της αντίστασης των Ελλήνων ,άρχισε να διαδ έχεται η έκπληξη των νικών του Ελληνικού Στρατού εναντίον των ιταλικών θέσεων. Την μεγάλη και ιστορική νίκη της Πίνδου,
στις κορυφές της οποίας ο εισβολέας υπέστη πανωλεθρία, διαδέχεται η θριαμβευτική είσοδος της στρατιάς των γενναίων στην Κορυτσά..
Η συντριβή που υπέστησαν οι φασιστικές φάλαγγες στο Καλπάκι. Η καταδίωξη των εχθρικών Μεραρχιών στο Πόγραδετς. Η απελευθέρωση του Αργυροκάστρο υ, της Μοσχόπολης , της Πρεμετής, του Δέλβινου…
Αλλά και στην θάλασσα, είναι πασίγνωστα τα κατορθώματα των υποβρυχίων Αδρίας, Παπανικολής, Λάμπρος Κατσώνης, Πρωτέας, Τρίτωνας που εκδικούνται περίλαμπρα τον εγκληματικό τορπιλισμό της «Έλλης». Στο έργο τους αυτό βοηθά και η γενναία αεροπορία μας με τις επιτυχείς αναγνωρίσεις και τους βομβαρδισμούς.
Σπουδαία και η συμβολή του άμαχου πληθυσμού και ιδίως ο άξιος κάθε έξαρσης υπέροχος ηρωισμός των γυναικών της Πίνδου, οι οποίες αψηφώντας κάθε κίνδυνο μεταφέρουν πολεμοφόδια, τροφές και νερό σε μέρη δύσβατα συντελώντας έτσι με
την αυτοθυσία τους στην επιτυχή δράση του Ελληνικού στρατού.
Επτά μήνες η αιματοβαμμένη Ελλάδα πάλεψε ολομόναχη κατά του εισβολέα-Άξονα και αυτό στοίχισε στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις χιλιάδες νεκρούς, που έπεσαν ηρωϊκά στα πεδία των μαχών, ή υπήρξαν θύματα αεροπορικών βομβαρδισμών, τραυματίες συνεπεία τραυμάτων ή κακουχιών του πολέμου και αγνοούμενους, μέσα στη δίνη των πολεμικών επιχειρήσεων.
Η απότιση φόρου τιμής, κατά τις επετειακές εκδηλώσεις, είναι το ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης προς όλους αυτούς που αναδείχθηκαν ήρωες το 1940 και αποτελούν σύμβολα ανδρείας, αυτοθυσίας, πατριωτισμού και αξιοπρέπειας. Είναι καθήκον κι ευθύνη μας να τιμάμε την εθνική ανεξαρτησία που μας χάρισε η γενιά του ’40 με πράξεις υπεύθυνες και ιστορικά σημαντικές.
Εξάλλου, η ιστορική αξία της 28ης Οκτωβρίου του 1940 είναι ότι το Ελληνικό «ΟΧΙ» του "40 δεν ήταν συμπτωματική εκδήλωση περιστάσεων, αλλά συνειδητή έκφραση πεποιθήσεων - της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ – ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ - ριζωμένων από μακρούς αιώνες στις αξίες της Φυλής μας.
Στα βουνά της Αλβανίας το όνομα της ΠΙΝΔΟΥ υψώθηκε ιερό σύμβολο των ελεύθερων λαών και των ελεύθερων ανθρώπων σε στιγμές αγωνίας και απόγνωσης. Ο ρόλος όμως των ελληνικών όπλων δεν τελειώνει εδώ στα βουνά της Αλβανίας.
Ένα δεύτερο «ΟΧΙ» ακολουθεί αυτό της 28ηςΟκτωβρίου ενάντια αυτή τη φορά στο Γερμανό δικτάτορα Χίτλερ που κλήθηκε να βοηθήσει τους Ιταλούς συμμάχους του. Πάνω στα οχυρά της Μακεδονίας και της Θράκης, στο Ρούπελ, στο Περιθώρι, στο Λίσσε, στη Καλή,στον Εχίνο και στο Ιστίμπεη γράφονται νέες σελίδες άφταστης δόξας .
Ήταν 6 Απριλίου του 1941 όταν οι Γερμανοί κατέλαβαν την Αθήνα. Μια κατοχή που κράτησε 3 ολόκληρα μαρτυρικά χρόνια.. Εκατόμβες αθώων ψυχών χάνουν τη ζωή τους από βασανιστήρια, πείνα, κακουχίες στα Καλάβρυτα, το Δίστομο, στο Κάνδανο της Κρήτης και αλλού. Χωριά καίγονται. Αρχαία μνημεία βεβηλώνονται, πλουτοπαραγωγικές πηγές καταστρέφονται. Αλλά η αδάμαστη ψυχή των Ελλήνων πάντοτε επιβλητική και περήφανη δεν κάμπτεται. Παρά τις τρομ ερές πιέσεις, βάσανα και εκτελέσεις το Ελληνικό πνεύμα αντιστέκεται στη φρικτή δουλεία παραμένει ατάραχο και αδέσμευτο ενώ ο πόθος για την ελευθερία γιγαντώνεται, η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ θεριεύει και εκδηλώνεται με αμείλικτο, κατά των αξονικών δυνάμεων αντιστασιακό αγώνα.
Aπό την πρώτη κιόλας στιγμή της Κατοχής, ο ελληνικός λαός προέβη σε αυθόρμητες πράξεις αντίδρασης, ατομικά και συλλογικά, που εξέφραζαν βούληση αντίστασης, η οποία δεν άργησε να εκδηλωθεί και σε οργανωμένα σχήματα, με την ίδρυση των αντιστασιακών οργανώσεων από το φθινόπωρο του 1941. Από τις πρώτες τέτοιες ενέργειες, και κορυφαία για τη συμβολική της αξία, απο τέλεσε η υποστολή από την Ακρόπολη και καταστροφή της ναζιστικής σβάστικας από δυο νεαρούς φοιτητές,
το Μανόλη Γλέζο και το Λάκη Σάντα, το Μάιο ακόμα του 1941.
Ακολουθεί η Μάχη της Κρήτης. 20η Μαΐου 1941 Το σχέδιο "Ερμής" έμπαινε σε ενέργεια με όλη τη βιαιότητά του. Η απαράμιλλη αγωνιστικότητα, το θάρρος και η γενναία αντίσταση των Κρητών ενάντια στην Γερμανική βαρβαρότητα, ανάγκασαν τον Χίτλερ να επιστρατεύσει το επίλεκτο σώμα των Αλεξιπτωτιστών και επιπλέον καθυστέρησαν τα πολεμικά σχέδια του Γερμανικού αρχηγείου.
Τέλος στις 12 Οκτωβρίου του 1944 η Γερμανική κατοχή τελειώνει. Η Αθήνα απελευθερώνεται και η γαλανόλευκη κυματίζει ξανά στον Ιερό βράχο της Ακρόπολης.
Σύγχρονα μυνήματα
Στις 28 Οκτωβρίου 1940 το, πανευρωπαϊκά και παγκόσμια, ηχηρό μήνυμα της ελληνικής αντίστασης ήταν: όχι στον ολοκληρωτισμό. Το ηρωϊκό «όχι» που εκφώνησε με μια φωνή ταυτόχρονα λαός και ηγεσία στις 28 Οκτωβρίου 1940, μας εγκαλεί να αναζητήσουμε υπό τις σημερινές συνθήκες το ανάλογο του, σύγχρονο «όχι» στη βαρβαρότητα των σημερινών ολοκληρωτισμών, που υπηρετούν επίβουλοι, σφετεριστές, άρπαγες και πλαστογράφοι στο κατώφλι της πατρίδας μας, την ώρα που η ελληνική διπλωματία αγωνίζεται να αποδείξει τα αυταπόδεικτα, την ίδια ώρα που φίλοι και εχθροί κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν.
Σήμερα, χρειαζόμαστε περισσότερο, να κατανοήσουμε τους όρους με τους οποίους δημιουργούνται νικητές και ηττημένοι, στον στίβο της οικονομίας, της τεχνολογίας, της διεθνούς συνεργασίας, της κοινωνίας πολιτών Στις μέρες μας οι ολοκληρωτικοί εχθροί δεν σκοτώνουν βιολογικά αλλά ψυχικά, δεν κλέβουν διαφθείρουν όμως, δεν ψεύδονται αλλά διαστρεβλώνουν την αλήθεια, δεν παρανομούν αλλά καταστρατηγούν το κράτος δικαίου, γνωρίζουν να παραβιάζουν με διακριτικότητα τις αρχές και τις αξίες της πολιτισμένης κοινωνίας, δεν έχουν όρια και αυτοσεβασμό.
Σε μια εποχή που ιδεολογίες και συστήματα καταρρέουν η ελληνική ιδέα αντέχει και πρέπει να συνεχίσει να αντέχει. Επιβάλλεται να μάθουν οι επόμενες γενιές για τους προγόνους μας, τις εθνικές μας παραδόσεις, για τα παλικάρια που έπεσαν στην Αλβανία, για τις ανώνυμες γυναίκες της Πίνδου που σχεδόν ξυπόλητες μετέφεραν τα πολεμοφόδια στους μαχητές, για τους ήρωες των οχυρών του Ρούπελ. Γιατί η γνώση της Ιστορίας, των Ηθικών Αξιών και του Πολιτισμού ενός Έθνους, αποτελούν τα μοναδικά εφόδια του σύγχρονου ανθρώπου για μια σύγχρονη ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ στον ολοκληρωτισμό της εσωτερικής, ηθικής και πνευματικής εκβαρβάρωσης, που επιχειρείται εις βάρος των λαών σε όλο τον κόσμο.
Αθήνα, Παλαιά ανάκτορα. Πανηγυρικές εκδηλώσεις για την Απελευθέρωση.
Φωτογραφικό Αρχείο Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος.
Σημείωση press-bank:Σοβαρή και ψύχραιμη η θεώρηση του έπους του 1940 από την φίλη κ. Γαζέα...Μόνο που λησμόνησε να αναφέρει το όνομα του Μεταξά... Μήπως κάνει τζίζ; Αυτός δεν είπε το ΟΧΙ;... διατί να το αποκρύψομεν άλλωστε, όπως θα έλεγε άλλωστε και ο Χαρίλαος Φλωράκης ή (μήπως ο Μητσοτάκης;)
|