|
ΕΠΕΙΓΟΝ ΓΙΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ! Λάβαμε από τον...Strong Battle Team <info@strongbattle.com> ...ένα γράμμα όπου λέει μερικά ενδιαφέροντα για σπουδάζοντες τη δημοσιογραφία σε διάφορα ιδρύματα. Θέτει τις ακόλουθες ερωτήσεις και μας παρακαλεί να ...απαντήσουμε. Και το κάνουμε ασφαλώς. EROTISI 1 : Diafores Reportaz Typou kai Radiofonikou Reportaz EROTISI 2: Me poious tropous aksiopoioume to Reporaz, to Off the Record kai poies fraseis KLISE pou xrhsimopoioume ston Dhmosiografiko Logo 1- H ερώτηση είναι αδόκιμη. Τι πάει να πει ρεπορτάζ Τύπου; Το ρεπορτάζ είναι ρεπορτάζ, είναι είδος καταλυτικό της δημοσιογραφίας (ψυχή και η ανάσα της) είτε αφορά τα έντυπα (εφημερίδες περιοδικά) είτε τα ηλεκτρονικά μέσα (ραδιόφωνο, τηλεόραση και τώρα Ιντερνετ). Διαφορές υπάρχουν ανάμεσα στα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την ανάδειξη ενός ρεπορτάζ, γεγονότος- είδηση. Οι διαφορές δεν είναι ουσίας , αφορούν κυρίως στην τεχνική της έκφρασης. Στην εφημερίδα-περιοδικό το ρεπορτάζ ανδεικνύεται με τον γραπρό λόγο. Ενώ στο ραδιόφωνο με τη λαλιά, φωνητικά, ακουστικά και την τηλεόραση, κυρίως εικονογραφικά, πάντα με τη επεξηγηματική, ερμηνευτική παρέμβαση του λόγου. Το θεμελιώδες είναι ένα:. Ρεπορτάζ είναι η συλλογή πληροφοριών και η μετάδοσή τους στο κοινό. Το γεγονός, λοιπόν είναι γεγονός και ισχύει για όλα τα μέσα ενημερωσης. Οι διαφορές βρίσκονται στον τρόπο διαχείρησής του. Στο ραδιόφωνο επί πειραδείγματι, το ρεπορτάζ μεταδίδεται με τη φωνή του ρεπόρτερ ή του εκφωνητή. Στο ραδιορεπορταζ δεν υπάρχει ο πλατιασμός... της ανάδειξης του θέματος, όπως συμβαίνει με τις εφημερίδες και τα παριοδικά. Ο ραδιοφωνικός λόγος είναι σύντομος, περιεκτικός, κοφτός. Δεν έχει την πολυτέλεια να φιλολογεί. Μέσα σε ελάχιστα λεπτά οφείλει να πεί το στόρυ του και να συγκινήσει. Η φαντασία αλλά και η ευαισθησία της φωνής του εκφωνητή παίζει σημαντικό ρόλο... Να μια ουσιώδης διαφορά από τον έντυπο λόγο. ΄Ενα καλογραμμένο κείμενο σε εφημερίδα πάντα ενθουσιάζει, αλλά ο ραδιοφωνικός λόγος όταν είναι σωστά δομημένος συναρπάζει άμεσα. Δύο παραδείγματα Ο Όρσον Ουέλλς , Ένας εξέχων ηθοποιός και σκηνοθέτης, στα νειάτα του, έκανε μια εκπομπή ραδιοφωνική... ΄Εκανε ένα φανταστικό ρεπορτάζ περί εισβολής εξωγίηνων... ήταν τόσο πειστικός που Ολοι οι Νεουορκέζοι βγήκαν στους δρόμους πανικόβλητοι... και μάλιστα σημειώθηκαν και θύματα. Στην Ελλάδα έχουμε τον γνωστό αθλητικογράφο Γιάννη Διακογιάννη, που μετέδιδε ραδιοφωνακά αθλητικό ρεπορτάζ... κι έκανε βαθειά αίσθηση ώστε τελικά να γίνει και τραγούδι... "και η φωνή του Διακογιάννη... " Εν τούτοις τα κείμενά του στον έντυπο Τύπο, δεν είχαν καμιά απήχηση, καμιά σχέση με τη φλόγα του τη ραδιοφωνική.. ***Ρεπορτάζ (όλα είναι ρεπορτάζ τελικά εκτός των ψυχαγωγικών εκπομπών) στην τηλεόραση είναι εξ΄ίσου συναρπαστική. Κι εδώ υπάρχει ο λόγος, η φωνή, συν η εικόνα, που συχνά είναι πιο εύγλωττη από τις δημοσιογραφικές ερμηνείες... Η εικόνα τά λέει όλα. Ο ρεπόρτερ απλά δένει με επεξηγήσεις το ματζούνι του ρεπορτάζ. Συμπερασματικά οι διαφορές είναι τεχνικής φύσης και μόνον... Υπάρχουν τρία μέσα (εφημερίδα, ραδιόφωνο, τηλεορασή) που έχουν διαφορετικούς τρόπους έκφρασης. Αυτό είναι όλο! 2-Ακατανόητη η δεύτερη ερώτηση. Τι πάει να πεί με ποιούς τρόπους αξιοποιούμε το ρεπορτάζ; Αν το ρεπορτάζ είναι αξιόλογο κι ενδιαφέρον, έχει χίλιους τρόπους να αξιοποιηθεί... Τα μέσα που υπάρχουν σήμερα προς μετάδοση των συμβαινόντων τα αναφέραμε ήδη στην πρώτη ερώτηση: Τύπος(έντυπος) Ραδιόφωνο, τηλεόραση... αλλά και ιντερνετ τώρα! **Ως προς το OFFTHE RECORD.... προφανώς ερωτάται αν μπορούμε να αξιοποιήσουμε ένα ρεπορτάζ... υπό την Δαμόκλειον σπάθη του όρου off the record... Να διευκρινισθούν μερικά απαραίτητα: Πρώτον η φραγή off the record επιστρατεύεται κυρίως από πολιτικούς, και σπανίως από άλλους. Συνήθως οι τέτοιες φραγές ενέχουν πολλές και δόλιες σκοπιμότητες. Από την ώρα που συνομιλητής του δημοσιογράφου δεχθεί τέτοια φραγή... οφείλει να τη σεβαστεί. ΚΑΘΕΤΑ! Αλλά επειδή οι νέοι δημοσιογράφοι τα μπερδεύουν κάπως τους λέμε: Το απαγορευτικόν- που γίνεται πάντα εν πνεύματι αλληλοεμπιστοσύνης των συνομιλούντων- αφορά κυρίως μία ή και πολλές κρίσεις του συνομιλητού του δημοσιογράφου, αλλά ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ δεν αποτελεί ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟ για τό όλο ΡΕΠΟΡΤΑΖ! Κάνε το ρεπορτάζ σου, χωρίς να μνημονεύσεις τις δεσμεύσεις που σου επέβαλε ο συνομιλητής σου. Υποννοούμενα μπορείς να αφήνεις... ΑΛΛΑ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΒΑΛΕΙΣ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ..ΣΟΥ ΕΙΠΕ "ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ-ΣΑΣ"! Το φαινόμενο του off the record είναι παμπάλαιο και είθισται παγκοσμίως η δημοσιογραφία να το τηρεί με θρησκευτική ευλάβεια. (Υπάρχει στην press-bank ΜΙΑ ΚΑΤΑΠΤΥΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΚΑΟΥΝΑΚΗ... που παραβίασε την δημοσιογραφική αυτή αρχή) ** Ποιές φράσεις κλισσέ χρησιμοποιούνται στον δημοσιογραφικό λόγο; Τίθεται τέτοια ερώτηση προς φοιτητές; Τους έχουν διδάξει αντίστοιχο μάθημα; Μα η δημοσιογραφία κι όλες σχεδόν οι επιστήμες με ...κλισέ προχωράνε!... Τα κλισσέ στον Τύπο είναι χιλιάδες... Να μερικά: -- Κυβερνητικοί κύκλοι υποστήριζαν.... (πανάρχαιο κλισσέ... Ποιοί είναι αυτοί οι κύκλοι; Κυκλοθυμικοί είναι;) --Όπως μας πληροφόρησαν... ... (Ναι αλλά δεν μας λένε ποιοί) --Σύμφωνα με πληροφορίες μας... ( Κι αυτές δεν..ΈΧΟΥΝ ΠΗΓΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ!...) --Όπως ανακοινώθηκε από το Υπουργείο εξωτερικών...Εσωτερικών και το αυτό της Χάϊδως!) --Κρίσιμες εξελίξεις --Ήρθαν είδαν και απήλθαν Τι άλλο να προσθέσουμε.... από τις χιλιάδες φράσεις κλισσέ...που λειτουργούν στη δημοσιογραφία φαιδρώς; Είναι ένα μεγάλο πρόβλημα έλλειψης τουλάχιστον φαντασίας. Κι όμως οι δημοσιογράφοι έχουν φαντασία... ΑΛΛΑ... ΕΧΟΥΝ ΜΠΛΟΚΑΡΙΣΤΕΙ ΣΤΑ... ΕΎΚΟΛΑ... ΣΤΑ ΤΕΤΡΙΜΜΈΝΑ!
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ...ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ...ΣΤΟ ΨΑΧΝΟ
Ως προς τη δημοσιογραφία: Η ελληνική βιβλιογραφία είναι πενιχρή και τα περισσότερα έχουν αναμνηστικό χαρακτήρα της δράσης του συγγραφέα τους. Το βιβλίο του Πασαλάρη είναι παλαιό και μάλλον δεν πρέπει να κυκλοφορεί, σίγουρα είναι κατατοπιστικό-χρήσιμο. Οι εκδοτικοί οίκοι ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ, ΦΛΩΡΑΣ κ.α. έχουν κάποια. Το καλύτερο που θα συνιστούσα ήταν να επισκεφθείς το GOOGLE και χτύπα τη φράση ΒΙΒΛΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ και με όσες άλλες παραλαγές θέλεις και θα έχεις ένα ενδιαφέρον πανόραμα. Φυσικά η βιβλιογραφία είναι πλουσιότατη στην Αγγλική γλώσσα.Εκεί γίνεται μέγα πανηγύρι... **Πάντως θα είχε ενδιαφέρον να μας πεις πόσα ...συγγράμμα περί δημοσιογραφίας του ΑΠ.Θ ανακάλυψες στα βιβλιοπωλεία της Σαλονίκης, διότι εξ όσων γνωρίζουμε ... α) οι καθηγητάδες είναι θεωρητικοί, αλλά άσχετοι προς την πρακτική της δημοσιογραφίας- πλην Παναγιωταρέας... εν τινι μέτρω- β) τα μαθήματά τους παραδίδονται ... με σημειώσεις! Για να δούμε τι πουλιά θα πιάσεις! 3) Αναφέρεσαι και σε ρεπορτάζ ... που θα ήθελες να μάθεις.... καλλιτεχνικό, αθλητικό, αστυνομικό κ.λ.π. Μα αυτά είναι μέσα στο πρόγραμμα των ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ.. Αλλά μας παρέσυρες με τα πολιτικά σου... και τώρα άντε να τα συμμαζέψουμε.... Είδαμε τις αρετές σου κι είπαμε ...άντε να τον "καλουπώσουμε", να τον χτίσουμε με βάση τις δυναμικές του.Ανορθόδοξα προς τις αρχές μας, αλλά είπαμε χαλάλι. .. "Το παιδί θα μπεί γρήγορα στο πνεύμα" Και δεν λαθέψαμε, αλλά ξελασκάραμε από το πρόγραμμα ... Σημείωσε και κάτι σημαντικό: Τα όσα κείμενα μας στέλνεις ...θέλουν κουβέντα. Τα ξεπερνάμε, ενώ από τις παρατηρήσεις μας, θα διδασκόσουν πολλά. --΄Αντε, ας πάει και το παλιάμπελο... λέμε. Μην παίρνεις φόρα. Οι ιστοσελίδες είναι χαβαλές. ΄Οχι τυχαία και προς χάριν σου... απλά γιατί αυτά τα κείμενα πληρούν κάποιες δημοσιογραφικές αντοχές... αρχές. Είναι μεν δημοσιοποιήσιμα, αλλά όχι ακραιφνώς δημοσιογραφικά. Αλλά θα πείς ...ότι η λαχανιασμένη δημοσιογραφία τα παραβλέπει αυτά και κοιτάει την ουσία. Αυτό το στιγμιαίο φλας.... Σε συμπεριφερόμαστε σαν έμπειρο δημοσιογράφο, αλλά χρειαζόμαστε κι άλλη δουλειά. Μόνος σου αισθάνθηκες την ανάγκη αυτή. Καλό σημάδι κι αυτό! ΄Ομως να μην ξεχνάμε τη θεμελιώδη αρχή μας: Για να μάθεις το αστυνομικό ρεπορτάζ πρέπει μετά τη θεωρία-ενημέρωση, να κάνεις και ένα αστυνομικό θεματάκι... Το ίδιο ισχύει για το δικαστηριακό, το αθλητικό, το καλλιτεχνικό, το οικονομικό.... Που όμως 'ολες αυτές οι ειδικότητες διέπονται από τις ίδιες αρχές της δημοσιογραφίας. ΡΩΤΑΩ-ΜΑΘΑΙΝΩ-ΣΥΛΛΕΓΩ-ΓΡΑΦΩ! Δεν υπάρχουν ιδιαιτερότητες από ρεπορτάζ σε ρεπορταζ... Διαφέρει απλά το αντικείμενο... Είναι το ίδιο και με άλλες επιστήμες. Ζούμε στην εποχή της εξειδίκευσης. ΄Ενα γιατρός είναι τελικά γιατρός... Αλλά ο καρδιολόγος πρέπει να εντριφύσει στα της καρδίας ... το ίδιο ισχύει και για τον ουρολόγο... Το ίδιο συμβαίνει και με τους δικηγόρους... ΄Αλλος είναι αυτός που ειδικεύεται στο Ναυτιλιακό Δίκαιο... άλλος στο αστικό κι άλλος στο ποινικό. Η πληθώρα των γνώσεων που μας κατακλείζει δεν μπορεί να ελεγχθεί αλλιώς.... παρά μόνο με την εξειδίκευση. ΄Ετσι και στη δημοσιογραφία σήμερα. Σε όλα τα ρεπορτάζ ισχύει ίδια πρακτική άσκησής της... Οι εξειδικευμένοι κατά τομέα,(πολιτικό, καλλιτεχνικό κ.λ.π) απλά μεριμνούν να είναι όσο γίνεται πιο ενήμεροι στο είδος που υπηρετούν... αλλά αυτό γίνεται σε βάθος χρόνου και προ παντός με μελέτη... Μόνος του ο δημοσιογράφος, με βάση τις τάσεις του ψάχνει πως θα ενισχύσει το γνωστικό προφίλ του... Δεν υπάρχουν έτοιμες κονσέρβες εδώ. Ανάλογα με τα γράδα του ο καθένας πορεύεται. Κανών που ισχύει για επαγγελματική ιδιότητα. Αυτό έτσι για καλή χρονιά... Ιδού τώρα κι ένα φρεσκάρισμα.. Πρόσεξε τα πιο κάτω! ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ: Ο πρωτοεισερχόμενος σε εφημερίδα- είτε είναι "φυτευτός" με μέσον -ασχήμια που ανθεί δυστυχώς- είτε αυτοβούλως προσερχόμενος πάσχει και από άλλα.
΄Οταν προτρέπεται να γράψει ελεύθερα κάτι δικό του, και επειδή, όπως είπαμε το κεφάλι του είναι αδειανό-από ιδέες- συνήθως προστρέχει στα ενδιαφέροντα που μέχρις εκείνη τη στιγμή έχει σχετική... εμπειρία.
Προτείνουν οι νέοι, θέματα που απασχολούν τη νεότητα. Προσφιλέστατο θέμα των νεοεισερχομένων στη δημοσιο-γραφία. Εύλογο και καταννοητό διότι, επι τέλους οι όποιες εμπειρίες τους για τη ζωή, στο κεφάλαιο αυτό περιορίζονται.
Μέγα θέμα η νεότης. Πολύπλοκο και δαιδαλώδες. Θα αφεθεί να το χειριστεί ένας νέος όταν τούτο απαιτεί πειθαρχημένη σκέψη, και πολύπλευρη γνώση; ΄Ετσι κι όταν ακόμη τους προτρέψεις " άει στην ευχή κάνε το θέμα" , το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι συνηθέστατα παιδαριώδες. Κρατάω στα αρχεία μου πολλά τέτοια χαριτωμένα πρωτόλεια. Θα τα εμφανίσω σε άλλη ενότητα, με σκοπό να προλάβω στο μέλλον ανάλογα ολισθήματα.
Τέτοια θέματα περί νεότητας ή άλλα "κοινωνικά" όπως τα λένε, είναι εγκεφαλικά και απέχουν από το ζητούμενο που είναι η επικαιρότητα,το νέο, το φρέσκο Αυτά ζητάνε οι εφημερίδες.
Όχι πως τέτοια θέματα δεν έχουν θέση μέσα σε ένα έντυπο! Παραέχουν. Δεν είναι, ωστόσο, απολύτως αναγκαία. Και επί τέλους ο χειρισμός τους, είναι έργο αλλωνών, πιο εξειδικευμένων και βαρύγδουπων σε γνώση και σοφία!
Αν ο νέος δημοσιογράφος πρόσεχε , από την πρώτη στιγμή την επικαιρότητα, αν συνήθιζε να διαβάζει εφημερίδες καθημερινά, θα είχε πολλές εμπνεύσεις και θα έκανε περισσότερο εύστοχες επιλόγές στα θέματα του, ώστε σιγά-σιγά να καθιστούσε αισθητή την παρουσία του, στο έντυπο που προτίμησε να εγκαινιάσει την σταδιοδρομία του.
Μέσα στα μικρά, τα ψιλά των εφημερίδων, θα ανακαλύψει πολλά θέματα που μπορεί να τα μεγενθύνει, να τα φωτίσει! Τα "ψιλά" δεν προσέχονται ούτε από τους έμπειρους και βολεμένους συντάκτες. Τα προσπερνάνε. Τα ψιλά.Είναι ανεξάντλητη πηγή ειδήσεων και πολύ συχνά, μεγάλων επιτυχίων! SCOOP!
** Μην έχεις φαντασιώσεις κι άλλα εγκεφαλικά. Σκάλωσε στην επικαιρότητα. Προσπάθησε να την καταλάβεις.
**Η εφημερίδα θέλει μόνο θέματα που τρέχουν, που είναι επίκαιρα, σημερινά.
**Καμιά εφημερίδα δεν ενδιαφέρεται για την αξία της πέννας σου, όσο κι αν είναι σπουδαία, όπως ...σου έχουν πεί. Το ίδιο, όπως και τα πτυχία σπουδών σου! Ξέχασέ τα!
** Η εφημερίδα θα εκτιμήσει πολύ, αν έχεις νέες ιδέες και πρωτοβουλίες για πρωτότυπα ρεπορτάζ. Το να γράφεις καλά είναι αρετή, αλλά μια εφημερίδα, δεν σου ζητάει μόνον αυτό. Αλλά τη δυνατότητα, την ικανότητα να κάνεις τομές στην επικαιρότητα! Να βγάζεις το νέο, την είδηση.
Το ότι το μπορείς, δεν αμφιβάλω. Έχω μόνο κάποιες επιφυλάξεις, κυρίως ως πρός τη δυνατότητα σου για γρήγορη προσαρμογή σου στα ζητούμενα από τη δημοσιογραφία.
Επιβάλλεται να κατανοήσεις πως ο Τύπος έχει ανάγκη από ένα συγκεκριμένο προϊόν (Την είδηση, τα νέα, το πρωτότυπο).
Δεν μπορείς να πάς σε μια βιομηχανία που σου ζητάνε "τοματοπελτέ"κι εσύ να τους φτιάχνεις μπρόκολα κονσέρβα. Ετσι λειτουργεί η βιομηχανία... θέλει Για να κατανοηθούν τα προηγούμενα θα αναφερθώ σε δύο περιστατικά-διδακτικότατα- τα οποία έζησα:
1) Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένας καλός ρεπόρτερ, ο ΄Αρης Πορτοσάλτε, που κάποια στιγμή -στο ξεκίνημά του- ήρθε να ζητήσει δουλειά σε μένα. Επειδή δεν απορρίπτω κανέναν νέο-χούγι μου- του είπα: --Νάσαι καλά τέκνον μου, μα αν μπορείς πήγαινε μέχρι στο Λαύριο και βγάλε μου ρεπορτάζ για τους ξένους εκεί που ζητάνε πολιτικό άσυλο από την Ελλάδα! (Τις μέρες εκείνες Κούρδοι πολιτικοί πρόσφυγες κάνανε διαδηλώσεις στα Προπύλαια των Αθηνών).
Ο νέος είπε ναί και υποσχέσθηκε μέσα σε ένα τριήμερο ότι θα είχε έτοιμο το ρεπορτάζ.
Την τετάρτη μέρα, ο νεανίας... ακόμη να φανεί κι οπότε θυμώνω. Την Κυριακή, συνδυάζοντας την "Κυριακάτικη οικογενειακή μου έξοδο", πηγαίνω στο Λαύριο και βγάζω εγώ προσωπικά ένα σπαρταριστό ρεπορτάζ. Δεν μπορούσα πια άλλο να περιμένω την αφεντιά του νέου!
Ξάφνου, μια εβδομάδα μετά, εμφανίζεται συνεσταλμένος ο ΄Αρης Πορτοσάλτε και πασχίζει να εξηγήσει πως και γιατί δεν έκανε το ρεπορτάζ που του ανέθεσα κι άλλες τέτοιες γνωστές δικαιολογίες.
--Άκουσε αγόρι μου, του λέω, δεν είσαι πειστικός. Θα κάνω μια πρόβλεψη για σένα: Αν νομίζεις με αυτά που ισχυρίζεσαι ότι θα γίνεις δημοσιογράφος, να μου τρυπήσεις τη μύτη! ΄Ηταν η μόνη και η τελευταία φορά που "έκανα" πρόβλέψη, τόσο άτυχη. ΄Εχω να το λέω.
Ο Άρης, ένας ευγενής νέος από την Πόλη, έγινε δημοσιογράφος! Το ότι κυκλοφορώ εγώ χωρίς τρυπημένη μύτη, μάλλον το οφείλω στην χάρη του, που... δεν ήρθε να μου την τρυπήσει!
Τι λέει αυτή η ιστορία; Πάρα πολλά.
Ο νέος δημοσιογράφος, παρά τις αρνητικές δικές μου προβλέψεις δεν το έβαλε κάτω, προχώρησε εκεί που του έλεγε το δικό του άστρο. Επέμενε, προχώρησε. Δεν επηρεάστηκε από τους αφορισμούς της Κασσάνδρας. Βρήκε το δρόμο του.
Τον χαίρομαι σήμερα που είναι καλός ρεπόρτερ και κατσαδιάζω τον εαυτό μου, που ... προέβλεψα τόσο βεβιασμένα.
Είναι μια "κηλίδα" που την κουβαλάω, μ΄αρέσει δεν μ΄αρέσει. Αν και πάντα είχα την πεποίθηση πως έκανα ... εύστοχες προβλέψεις. Στην περίπτωση του ΄Αρη Πορτοσάλτε, έπεσα έξω. 2-Πάμε σε ένα άλλο, επίσης, πολυδιδακτικό παράδειγμα:
Πρόκειται για μια επιστολή, του Γεράσιμου Δώσσα, βετεράνου της δημοσιογραφίας, Αρχισυντάκτη του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΒΟΡΡΑ Θεσσαλονίκης κ.λ.π. και διατελέσαντος προέδρου της ΄Ενωσης Συντακτών Μακεδονίας και Θράκης.
Στην επιστολή του, προς έναν φερέλπιδα της δημοσιογραφίας παρατηρεί τα εξής ουσιώδη και παραδειγματικά!
Προσέξτε, γιατί θα βγάλετε πολλά χρήσιμα που επιβεβαιώνουν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τα όσα ήδη έχετε διαβάσει! . Γράφει ο Γεράσιμος Δώσσας, προς τον νέον(μόλις 22 ετών) που φιλοδοξεί να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία:
" Κύριε Σπάρτα,
Δεν έχω την πρόθεση να σας απαγοητεύσω, πρέπει όμως να σας υπενθυμίσω δύο γεγονότα, λίγο-πολύ γνωστά σε όσους ασχολούνται, έστω κι από μακρυά με την εσωτερική λειτουργία των εφημερίδων: 1ον) Χειρόγραφα αποστελλόμενα προς την σύνταξη, δημοσιευόμενα ή μη, δεν επιστρέφονται. Φαντασθείτε, θα έπρεπε να λειτουργεί ειδική υπηρεσία αρχείων και αλληλογραφίας για να μπορεί να παίρνει και να δίνει, να ανταποκρίνεται, με άλλα λόγια, στον κατακλεισμό της προς δημοσίευση ύλης που εισέρχεται κάθε μέρα στην εφημερίδα. Παρ΄όλα αυτά, στην περίπτωσή σας και εντελώς καθ΄υπέρβαση υποχρεώσεώς μας, φυλάχθηκε μέγα μέρος της ύλης που δεν δημοσιεύτηκε. Και 2ον) ότι η μέχρι σήμερα προσφορά σας έγινε χωρίς όρους. Σας βεβαιώ πως ανάλογη προσφορά γίνεται σε μεγάλη κλίμακα από πολλούς. Διαφέρει η ποιότης. Γι αυτό και πολλά από τα δικά σας δημοσιεύτηκαν. Τούτο όμως δεν σημαίνει, την ανάληψη οποιασδήποτε υποχρεώσεως εκ μέρους της εφημερίδας. Σκεφθείτε ότι υπάρχουν νέοι, που όχι μόνον απλώς στέλνουν διηγήματα ή ρεπορτάζ, αλλά εργάζονται μήνες και μήνες αμισθί στην εφημερίδα, με την ελπίδα ότι θα προκύψει κάποια ουσιαστικότερη ανάγκη, για να αρχίσουν να πληρώνονται ή να προσληφθούν στο συντακτικό προσωπικό. Μεγάλη δε τούτη η τελευταία επιτυχία. Προσλαμβάνονται με μισθό 800 δρχ για να ελπίζουν πως ύστερα από χρόνια θα φθάσουν τις 1500 δρχ... Δεν είναι λαμπρόν το στάδιον της δημοσιογραφίας. Αν εσείς επιμένετε, δεν έχετε παρά να απευθυνθείτε προς τον Αρχισυντάκτη και εν συνεχεία προς τη διεύθυνση της εφημερίδος.
Εγώ δε, θα βεβαιώσω πως αρκετά κομμάτια σας δημοσιεύτηκαν και ότι εξαιρουμένης της ορθογραφίας,το γράψιμό σας είναι αξιόλογο.
΄Υστερα από τα παραπάνω, που προϋποτίθεντο γνωστά, πιστεύω πως δεν μένει άλλο έδαφος για παρανοήσεις, που θα επιτρέπουν στο εξής να μου γράφετε με μάλλον ανάρμοστο ύφος και μάλλον οξύχολη διάθεση,
Κατά τα άλλα, διατηρώ την εκτίμησή μου για το γράψιμό σας και για σας.
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΩΣΣΑΣ"
Μέσα στις λίγες αυτές αράδες, υπάρχουν όλα όσα χρειάζεται ο νέος δημοσιογράφος για να μην έχει αυταπάτες και παροράματα στα πρώτα του, τουλάχιστον, βήματα.
Ο Γεράσιμος Δώσσας, θα μπορούσε να αδιαφορήσει, προς τον προκλητικό κι ανάρμοστο, όπως φαίνεται νεανία, υποψήφιο δημοσιογράφο. Κάθησε όμως , με πατρικό ενδιαφέρον και χάραξε στο χαρτί αυτά τα τόσο σημαντικά λόγια, που θα συνιστούσα τους φιλοδοξούντες να τα έχουν σαν οδηγό πλεύσης, ώστε, αν μη τι άλλο, να μην βιάζονται.
Οι νέοι βιάζονται. Υπερτιμούν τις δυνάμεις τους και από επιπολαιότητα γίνονται αδικαιολόγητα σκληροί προς άτομα που δεν έχουν κανένα λόγο να τους "απορρίψουν", να τους ρίξουν στο καλάθι των αχρήστων, ως-ίσως- όφειλαν!
Από την επιστολή του Γεράσιμου Δώσσα φαινεται πεντακαθάρα, πως ενώ αυτός εκτιμούσε το γράψιμο του νεανία, ο ταλαίπωρος αυτός, φέρελπις δημοσιογράφος, ζητούσε και ρέστα, χρήματα για κείμενά του που δημοσιεύτηκαν στον ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΒΟΡΡΑ. Μήπως είχε παλαβώσει; ΄Οχι. Απλά, ως νέος, τα μυαλά του είχαν πάρει αέρα. Ένα σχέτο κουτάβι θεόστραβο, το οποίο μέσα στην πλέρια τύφλα του, δεν ήξερε που πήγαινε και τι έλεγε.
Η επιστολή τον ταρακούνησε και τον έφερε στα συγκαλά του. Εχοντας πίστη στο άστρο του, ο νεαρός, βάζει κάτω τα αφτιά, μετά την ψυχρολουσία της επιστολής και εμφανίζεται ενώπιον του αξιοτίμου Γεράσιμου Δώσσα, που τότε (έτος 1960, δεν ήταν Αρχισυντάκτης, αλλά υπέυθυνος ΄Υλης.) και ο οποίος του λέγει απερίφραστα: --Να γίνεις δημοσιογράφος, αφού τόσο το θέλεις. Θα σε συμβούλευα, όμως, να ξεχάσεις τα διηγήματα και τα φιλολογήματα και να τρέξεις να κάνεις ρεπορτάζ... --Και τι θα κάνω δηλαδή; --Αυτό δεν θα σου το πω εγώ. Δικό σου θέμα..! --Ναι ...αλλά...; --Κοιτάξτε κ. Σπάρτα, σας καταλαβαίνω, αλλά πρέπει να καταλάβετε κι εσείς πως έχω και δουλειά. Εκείνο που μπορώ να σας υποδείξω, είναι ότι φέρτε μου μια λίστα με θέματα που νομίζετε ότι μπορείτε να "βγάλετε" κι εγώ θα σας πω αν μας ενδιαφέρουν! Αυτό είναι το μόνο που μπορώ να κάνω για σας, Κύριε!
Ο νεαρός ελαφρά ψυχρολουσμένος συγκατένευσε και είπε ένα αχνό "ναί!, Αποφασισμένος να μην το βάλει κάτω επιστρέφει σπίτι του, στίβει το κεφάλι του και μουντζουρώνει σ΄ένα χαρτί 10 θέματα- προτάσεις, όπου την επομένη πάλι, φάντης-μπαστούνι εμφανίζεται στον υπομονετικό Γεράσιμο Δώσσα. Αυτός ρίχνει μια ματιά στο χαρτί και κουνάει καταφατικά το κεφάλι του. --Ναι μπορείς και τα δέκα να τα διερευνήσεις, φαίνονται ενδιαφέροντα του είπε ο άνθρωπος και ξανάσκυψε πάλι στα χαρτιά του. Ο νεαρός που ήθελε λέει να γίνει δημοσιογράφος τό'βαλε στα πόδια. Δεν ήξερε ακριβώς αν πετούσε στον έβδομο ουρανό. ΄Ωστε κανένα του θέμα δεν απορρίφθηκε! Μα αυτό είναι μεγαλείο...!
Ρίχτηκε στην υλοποίησή τους. Αν και κανείς δεν του δίδαξε ποτέ πως γίνεται ένα ρεπορτάζ. Και τα δέκα θέματα τα "έβγαλε" μέσα σε 10 μέρες, ένα θέμα την ημέρα. Δημοσιεύονταν και έκαναν αίσθηση μέσα στην εφημερίδα και έξω, στους αναγνώστες. Την 10ην ημέρα κατά τας γραφάς, καλείται από τη διεύθυνση και μπαίνει στο μισθολόγιο με 1500 δρχ τον μήνα, όταν ο Γεράσιμος Δώσσας σημειώνει στην επιστολή του, ότι ο αρχικός μισθός της εποχής για νέο συντάκτη ήταν 800 δρχ.
Με κάτι τέτοια κι άλλα, ο νεαρός πια έμοιαζε ασυγκράτητος. Πατούσε γκάζι... Αν και ήθελε να γράφει διηγήματα, προσγειώθηκε στην πραγματικότητα της δημοσιογραφίας, που επιζητούσε, το νέο, την είδηση, το γεγονός.
Κανείς δεν μπορεί να βεβαιώσει αν η δημοσιογραφία κέρδισε έναν καλό δημοσιογράφο ή έχασε η λογοτεχνία έναν δικό της άνθρωπο. Το βέβαιο έναι ότι ο νεαρός -που πια δεν είναι- συνεχίζει με το ίδιο νεανικό πάθος να γράφει και να κάνει ρεπορτάζ χωρίς να παραμελεί και το βίτσιο του προς τη λογοτεχνία.
Διευκρινίσεις: 1)Η επιστολή του Γεράσιμου Δώσσα γράφτηκε στα 1960, δηλάδή έχει ζωή σήμερα 2002 , 42 χρονών. Η αξία και η σημασία της παραμένει και θα παραμένει αναλοιώτη για κάθε νέον που επιδιώκει να γίνει δημοσιογράφος. 2)Τα όσα επισημαίνονται σ΄αυτήν αποτελούν "ψυχογράφημα" του νέου που θέλει να γίνει δημοσιογράφος! Να μην έχει αυταπάτες, αλλά αν ενδιαφέρεται για το στάδιον αυτό, οφείλει να τρέξει, να τρέχει και μόνον να τρέχει. Τέρμα δεν υπάρχει.
Καμιά σημασία. Σημασία έχουν όλα τ' άλλα. Τα πάθη των νεων δημοσιογράφων αλλά μπροστά στον έρωτα όλα ξεχνιούνται O νεοεισερχόμενος στη δημοσιογραφία, κατά το πρώτο στάδιο, που μπορεί να κρατήσει και μήνες, δεν περνάει καλά. Εκτός των προηγηθέντων , έχω υποχρέωση να δώσω στον φιλοδοξούντα να γίνει δημοσιογράφος και μερικές άλλες πρακτικές πληροφορίες, που θα τον βοηθήσουν , αν μη τι άλλο, να μην κατατρώγεται από απορίες κι άλλα ψυχοπλακωτικά. Τώρα που είναι νωρίς, τώρα που κατάφορτος από ελπίδες και όνειρα ξεκινάει τη μεγάλη περιπέτεια της αλιείας ψαριών, ειδήσεων και ψυχών. -Αυτό το "ψυχών" δεν είναι υπερβολή, διότι ο δημοσιογράφος με το πνεύμα που εκπέμπει κερδίζει προς τη μεριά του, αναγνώστες- ψυχές, επηρεάζει.
**Το πρώτο πράγμα που δεν πρέπει να λησμονεί είναι ότι, εισερχόμενος σε μια εφημερίδα, θα περάσει από ένα στάδιο αναγκαίας δοκιμής, η χρονική διάρκεια της οποίας εξαρτάται από τον ίδιο και μόνον. Μπορεί νά είναι δυό μήνες, πέντε ή και χρόνος ακόμη. Η δημοσιογραφία δεν είναι όπως τα άλλα επαγγέλματα. Γι αυτό κι έχουμε υπογραμμίσει με έμφαση, πως οι ειδικές σπουδές, και τα πτυχία που έχεις δεν λαμβάνονται υπόψη. Καλά μεν και πολύτιμα, αλλά στη δημοσιογραφία σου ζητάνε αμέσως να αποδείξεις, αν καλώς τα κατέχεις. Και για να το αποδείξεις θα χρειαστεί κάποιος χρόνος εύλογος. Θα τρέχεις ακατάπαυστα για να "βγάζεις" ειδήσεις, αλλά δεν αρκεί αυτό. Χρειάζεται συνάμα να οικοδομείς και την αξιοπιστία σου. Πώς να εμπιστευθούν οι υπεύθυνοι της εφημερίδας, έναν νέον άνθρωπο, την ώρα που δεν ξέρουν από που κρατάει η σκούφια του;
Κατ΄ανάγκη λοιπόν, λόγω της φύσεως της δουλειάς, ο νέος τελεί υπό συνεχή δοκιμασία, μέχρις ότου με το σπαθί του κερδίσει την εμπιστοσύνη της εφημερίδας. Θα εργάζεται, θα ιδρωκοπά, για όσο διάστημα χρειαστεί, χωρίς να αμείβεται. ΄Ισως-ίσως να του δίνουν κάποια συμβολικά μπόνους για μερικές εξαιρετικές ειδήσεις που κόμισε.
**Δεν είναι ευτυχές το πρώτο στάδιο για τον νέο δημοσιογράφο. Τα βήματα είναι επίπονα, το άγχος σε υπερθετικό βαθμό (άραγε αυτό που πήγα στην εφημερίδα θα το κρίνουν ή θα το πετάξουν...μα είναι καλό..), η απενταρία απελπιστική και το χειρότερο, οι βασανιστικές αμφιβολίες αν αξίζει πράγματι γι αυτή τη δουλειά.
Ως γνωστόν οι δημοσιογράφοι, δεν είναι από "τζάκια", παιδιά του λαού είναι, που έχουν ανάγκη να δουλέψουν για το ψωμί τους. Το να αρχίσουν τη σταδιοδρομία τους "αμισθί", δεν είναι από τις ευτυχέστερες στιγμές της ζωής τους. Αυτή είναι όμως η πραγματικότητα. Θα πηγαίνει ποδαράτος για την είδηση, θα παίρνει το λεωφορείο, ή αν έχει δικό του αυτοκίνητο, θα πληρώνει από την τσέπη του τα καύσιμα... Υπήρξαν νέοι ασκούμενοι δημοσιογράφοι με τρύπιες τις πατούσες των παπουτσιών τους και βάζανε εφημερίδες μέσα για να μην περνάει το νερό της βροχής...΄Οχι δεν είναι εύκολα τα πράγματα. ΄Ενας άλλος, που τον ρίξανε στο νυχτερινό ρεπορτάζ, κυκλοφορούσε με ποδήλατο, στο οποίο είχε κρεμάσει μια ταμπέλα με την ένδειξη αυτοσαρκασμού: ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΝ! Μια φορά είδα μια ομορφούλα συντάκτιδά μου να βγαίνει τρεχάτη από την Αστυνομική Διεύθυνση και να μπαίνει σε ταξί. Το βραδάκι την κάλεσα και ζήτησα εξηγήσεις, αφού ήξερα πως δεν διαθέταμε κονδύλια για τις μετακινήσεις των συντακτών. Το κορίτσι απάντησε: --Με δικά μου χρήματα πήρα το ταξί! Χλώμιασα. Αισθάνθηκα ντροπή για λογαριασμό της ιδιοκτησίας. Αυτό το κορίτσάκι μας έφερνε ρεπορτάζ και πλήρωνε από πάνω! Αλλά τι λέω, τα ίδια έκανα κι εγώ στα νειάτα μου. ΄Ερως ανίκατε μάχαν..
Κοντά σ΄αυτά προσθέστε και τις φάρσες που αντιμετωπίζει ο νέος από τους παλαιότερους συναδέλφους, όπως ακριβώς συμβαίνει στο Στρατό με τα "Γιαννάκια". Την έπαθα κι εγώ.
Με έστειλαν σε ένα καφενείο, όπου είχε γίνει ένας "φόνος". Πάω, και κατα διαβολική σύμπτωση βλέπω κι ένα ασθενοφόρο εκεί κοντά. Μπαίνω στο καφενείο. Ζητάω να μάθω για τον φόνο... και οι θαμώνες ακόμη γελάνε! Οι συνάδελφοι μού την είχανε σκάσει. Συμβαίνουν και τέτοια. Να τα έχετε υπόψη, καλού-κακού. Το τεράστιο αγχώδες πρόβλημα του νεοεισερχομένου, αλλά και των άλλων ρεπόρτερς, είναι εκείνο το εφιαλτικό: Τι νέα έχουμε σήμερα; Πού θα τα βρούμε;
Μια καινούρια μέρα ξεπρόβαλε και μια νέα εφημερίδα πρέπει να δημιουργηθεί από την αρχή. Αν το καλοσκεφτεί κανείς είναι τρομακτικό. Κάθε μέρα και νέα γεννητούρια! Αλλά η χαρά της νέας γέννας, μιας ελκυστικής, γεμάτης ζωντάνια εφημερίδας, σε κάνει να ξεχνάς τους πόνους και τον κάματο που απαιτήθηκε μέχρις ότου βγεί στο φως αυτή η νέα ζωή, η δημιουργία σου, το παιδί σου. Η εφημερίδα είναι το μόνο παιδί που έχει ταυτόχρονα πολλούς πατεράδες και μανάδες (συντάκτες, τεχνικοί κ.λ.π.)
Αλλά τι κάνουμε σήμερα; Πού θα βρεθούν τα νέα, πώς θα γεμίσουν οι σελίδες, που αισίως πιά φθάσανε τις 100-200 και το "παιδί" συχνά βγαίνει υπέρβαρο, ίσαμε με δυόμισυ κιλά;
Εκτός από τις Κυβερνητικές ειδήσεις και τα άλλα κλασσικά πόστα πηγών- ειδησεοτροφείων, που αναφέραμε, υπάρχει ένας ατέλειωτος ορίζοντας, όπου ο ανήσυχος και μεθοδικός ρεπόρτερ μπορεί να αναζητήσει τη λεία του. Θα σας δώσουμε παρακάτω μερικές ιδέες- στόχους, επί των οποίων μπορείτε να καταστρώσετε τα δικά σας πλέον πλάνα δράσης για να βγάζετε ρεπορτάζ. Αλλες ιδέες- σχόχοι είναι νέες, άλλες λιγότερο αξιοποιηθείσες κι άλλες παμπάλαιες, αν και τα παλαιά μπορεί να ανανεώνονται και να γίνονται ξανά φρέσκα κι ενδιαφέροντα στον Τύπο.
1)Αρχή πάντων ο άνθρωπος και όπου άνθρωπος εκεί και ή είδηση. Κάθε άνθρωπος και μια ιστορία, που μπορεί να γίνει είδηση. ΄Ολοι κάτι έχουν να αφηγηθούν. Αυτό που τους συμβαίνει τώρα, αυτό που, ίσως, τους συνέβαινε μια ολάκερη ζωή. Ανακαλύψτε αυτόν τον άνθρωπο, είναι δίπλα σας. Ειδικά στην Ελλάδα ο άνθρωπος δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμη στον βαθμό εκείνο που να ισχυριζόμαστε ότι τον γνωρίζουμε καλά. Συνήθως τον ξέρουμε από τα αρνητικά του (αν εγκληματίσει ο ίδιος, ή αν είναι θύμα εγκληματικής ενέργειας άλλων, ή αν τον χτύπησε η μοίρα με τις θεομηνίες, ή αν ετοιμάζεται να αυτοκτονήσει και καλεί τα κανάλια για να τελέσει το απονενοημένο διάβημά του εις κοινήν θέα.)
Παρά την προσπάθεια που καταβάλλεται, στο σύνολό τους οι ελληνικές εφημερίδες δημοσιεύουν κυρίως "κακά μαντάτα" τα οποία παραποιούν, παραμορφώνουν την πραγματική εικόνα του ΄Ελληνα.
Ο ΄Ελληνας είναι μαχητής, αισιόδοξος και χαμογελαστός. Πώς μπορεί ο Τύπος να εμφανίζει με τόση καταχνιά τη ζωή του; Ένα μεγάλο μέρος της ειδησεογραφίας καλύπτεται από πόνο, εγκλήματα και συμφορές. Απουσιάζει η ανθρώπινη χαρά, το ζεστό χαμόγελο, ο χαρούμενος άνθρωπος, ο άνθρωπος θυσία, η καλή πράξη, τα ανθρώπινα κατορθώματα.
Τα "χλωμά" και δυσάρεστα που μετά μανίας προβάλλει ο Τύπος, έλκουν τις ρίζες τους από τα αμερικανικά πρότυπα, όπου πρίν από έναμισυ αιώνα, εκεί πρωτοεμφανίστηκε ο λεγόμενος "κίτρινος Τύπος". Τότε, αλλά και τώρα, η τάση των εφημερίδων ήταν να αναδεικνύουν το πάσης φύσεως έγκλημα με δραματικούς τόνους. Μικρή παρένθεση: Θα έχετε ασφαλώς παρατηρήσει την μάλλον διασκεδαστική συνήθεια των ελληνικών καναλιών που όλα τα γεγονότα τα προβάλλουν με το επίθετο "συγκλονιστικό"... π.χ.: "Ψείρες επέδραμαν στο δημοτικό Σχολείο Τάδε. Ανάστατοι οι γονείς. Συγκλονιστικές μαρτυρίες"! Ανόητη υπερβολή. ΄Ελλειψη του μέτρου και φαντασίας. Αν οι 'εθιμοτυπικές' επισκέψεις ψειρών είναι συγκλονιστικό γεγονός, τότε πως θα χαρακτηρίσουμε έναν καταστρεπτικό σεισμό, ή μια επίσκεψη εξωγήϊνων;
Το αμερικανικό κληροδότημα, να προβάλουμε τη γκρίζα μεριά της ζωής, έχει την εξήγησή του. Ο άνθρωπος πάντα είχε ροπή πρός τον εντυπωσιασμό. Αρέσκεται στα "δυνατά" γεγονότα, σε εκείνα που τον ταρακουνούν και τον κάνουν να νιώθει ευτυχέστερος κι ασφαλέστερος. Αφού ο γείτονάς του κατακρεουργήθηκε για λίγα δολλάρια κι αυτός είναι ακόμη στη ζωή, ε, καλό είναι που το κακό δεν βρήκε τον ίδιο! Η αρνητική είδηση παράγει θετικό αποτέλεσμα, φαίνεται! Αφού είναι ο άλλος και δεν είμαι εγώ, τότε με προστατεύει η ... θεία πρόνοια!
Η αχαλίνωτος προβολή του "εγκλήματος" από τα Αμερικανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης και η απήχηση που είχε, οδήγησε εν συνεχεία, στην θεάρεστη ανάπτυξη ενός κινηματογραφικού είδους -φίλμς- ( αστυνομικά, τρόμου κ.λ.π) που, επίσης, σαρώνουν στα ενδιαφέροντα του κοινού. Αμερικανική ταινία αν δεν έχει τουλάχιστον 40-50 νεκρούς. .. δεν βλέπεται!
΄Οσο περισσότερο αίμα στις ταινίες, στα κανάλια και τις εφημερίδες υπάρχει, τόσο αυξάνονται και οι προϋποθέσεις, το "πωλούμενο" προϊόν, να γίνει πιο ανάρπαστο.
Μπορεί εύκολα να στηλιτεύεται ο Τύπος, αλλά πάλι, πίσω από όλη αυτή την ιστορία κύριος δράστης είναι ο αναγνώστης και οι αβάσταχτες επιθυμίες του.
Αν ο Τύπος, εκλαμβάνει τον εαυτό του, ως μπροστάρη, φανό, καθοδηγητή και οδηγό,τότε δεν δικαιολογείται να καλλιεργεί- συντηρεί τα θλιβερά της ζωής.... τα οποία, στο κάτω της γραφής, δεν αντιπροσωπεύουν παρά ένα απειροελάχιστο ποσοστό της.
Δεν είναι δυνατόν ο ελληνικός Τύπος να αναδεικνύει, ως θέμα, το αστυνομικό ανθρωποκυνηγητό ενός κατσικοκλέφτη στα ορεινά της Κρήτης και να αγνοεί τον ανθρωπάκο βάρους 50 κιλών που μετακινεί με τα δόντια του ένα τραίνο!
Τι συμβαίνει και έχουμε διαφορετική μεταχείρηση του εντυπωσιακού;΄Εχουμε δύο συμβάντα: Το μέν ένα απίθανο, σχεδόν απίστευτο, παραγνωρίζεται, το δε άλλο σύνηθες και προαιώνιον (κλεφτοκοτάδες, κατσικοκλέφτες, κλεφτρόνια,ένα σωρό). Τι αναγκάζει την εφημερίδα να ρίξει το βάρος της στο τετριμένον και να υποτιμά τον σπάνιο "άθλο" του ανθρωπάκου που μετακινεί και όρη; ΄Ολα οφείλονται στην νοοτροπία του δημοσιογράφου. Στο πόσο υγιής είναι ο ίδιος και ποιές οι δυνατότητές του να κάνει εύστοχες, σωστές επιλογές. Αντί ο δημοσιογράφος να στρέφεται προς την διαστροφή και το "κίτρινο", μπορεί με τα ρεπορτάζ του να αλλάξει το ρούν του εντυπωσιασμού ... που τόσο διακαώς επιθυμεί ο αναγνώστης.
Το ότι υπάρχει έλλειψη υγείας στον Τύπο της σήμερον, τούτο είναι πασιφανές. Διότι πώς μπορεί, σε μια πολύχνη 1000 κατοίκων, όταν μια φορά στα 50 χρόνια κάποιος σφάζει το παιδί του- για χίλιους δυό λόγους- τούτο να γίνεται μεγάλο θέμα, σούσουρο,βούκινο;
Ε, κάποτε, κάποιοι θα σφάζουν κάποιους. Πέραν του συμβάντος αυτού- σταγόνα εν τω ωκεανώ- ο Τύπος, εθελοτυφλεί, κάνει στραβά μάτια για τους υπόλοιπους 999 κάτοικους της Πολύχνης που κι αυτοί παράγουν ειδήσεις. Ο παπάς που σιτίζει μια διμοιρία παιδιών, ο κοινοτάρχης που αποφάσισε να φτιάξει στο χωριό του και κρεμαστούς κήπους. Πολλά άλλα, που ο Τύπος τα προσπερνάει. Το έγκλημα είναι έγκλημα. Εξαίρεση και όχι κανόνας ζωής.
Δεν θα αγνοήσει ο δημοσιογράφος την είδηση της δολοφονίας. Δεν θα την αναγάγει όμως και σε κορυφαίο θέμα. Ένα μονοστηλάκι και πολύ είναι.
Ωστόσο, μερικές ελληνικές εφημερίδες τηρούν αυτό που καταγράφω.(ΕΣΤΙΑ, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΒΗΜΑ, κ.ά.).Κατέγραφαν -και συνεχίζουν- το γεγονός στις ορθές του διαστάσεις. ΄Εγινε αυτό, απο εκείνον , σήμερα, για κείνον το λόγο, στο τόπο αυτό". Τίποτε άλλο.
Εξάλλου, τα περισσότερα των εγκλημάτων διαπράττονται είτε τυχαία και πάνω στον αναβρασμό της κακιάς στιγμής, είτε από άτομα, κυρίως διαταραγμένα ψυχικά. Η πομπώδης ανάπτυξη τέτοιων θεμάτων και μάλιστα με φρικιαστικές λεπτομέρειες, ουδεμία αναγκαιότητα εξυπηρετεί, εκτός εκείνης του φτιαχτού εντυπωσιασμού.
Ένας σοβαρός ρεπόρτερ αποφεύγει να εμπλέκεται σε τέτοια θεματολογία που δεν προάγει τα χρηστά ήθη, αλλά αντίθετα είναι ενδεχόμενο να αποβεί παράδειγμα προς μίμηση. Ατυχώς έχουν καταγραφεί πολλά επεισόδια μιμητισμού εγκλημάτων που έτυχαν μεγάλης δημοσιότητας. Οι ληστείες Τραπεζών, οι δολοφονίες δι ασήμαντον αφορμήν, οι απαγωγές ατόμων κ.λ.π. και η πυκνότης με την οποία εμφανίζονται, πιστοποιούν τον "μιμητισμό"που παράγεται τόσον αστόχαστα- από το Τύπο.
Υπάρχουν εκτός από τις κακές ειδήσεις (εξαιρέσεις) και οι ΚΑΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ που αποτελούν -πλειοψηφικά- το μάνα εξ ουρανού, για τον φιλότιμο κι ανησυχούντα δημοσιογράφο. Οι τομείς που μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά ενδιαφέροντα θέματα στον ρεπόρτερ, που ολημερίς ψάχνεται για το νέο και την είδηση της ημέρας είναι:
** Κάθε τι το ανθρώπινο, που αφορά τον άνθρωπο, που παράγεται από τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος που μετακινεί με τα δόντια του ένα τρένο είναι μέγα θέμα, όχι όμως ο κατσικοκλέφτης της Κρήτης!
Οι επιστημονικές έρευνες, είδος ανεκμετάλλευτο για τον ελληνικό Τύπο!
Ο δημιουργός Κρεμαστών κήπων σφαγέας ενός παιδιού είναι μέγα θέμα, όχι όμως και ο σφαγέας ενός παιδιού! Χαίρε Δημήτριε ...Μυροβλήτη... Το χάρηκες το κείμενο, έτσι;
-------------------------------------------------------------
ΠΡΙΝ ...ΓΡΑΨΕΤΕ ΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ... ΖΥΓΙΑΣΤΕ ΤΑ ΠΙΟ ΔΥΝΑΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ... ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΒΓΑΛΤΕ ΤΟ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ!
Αγαπητή κυρία Παπ, Πρώτον τα θέματά σας αξιοποιούνται από την ιστοσελίδα. Αυτό σημαίνει πως δημοσιογραφικά είναι σωστά και θα μπορούσαν άνετα να δημοσιοποιηθούν σε κάθε έντυπο ή ηλεκτρονικο, ανάλογα βέβαια-και πάντα- ότι ο "οργανισμός" του μέσου τα τραβάει. Η όποια απορριψή τους δεν έχει να κάνει με την αξία τους. Αυτό πρέπει να το ξέρετε ώστε να μην έχετε ψυχοτραβήγματα. Και τα δυό τελευταία σας ρεπορταζάκια α)Κο.... β) Κυκ..... είναι μεστά, είναι τυπικά πλήρη. Λιτά και αυστηρά δημοσιογραφικά Κανείς δεν θα σας τα απέρριπτε. Βεβαίως υπάρχουν τα επί μέρους. Παράδειγμα η τιτλοφόρηση και η "εισαγωγή τους ". Οι τίτλοι που βάζουμε αλλά κι η εισαγωγή του ρεπορτάζ ( που αποτελούν και τη βιτρίνα της δουλειάς μας) ...πρέπει να λάμπουν. Να αρπάζουν τον πελάτη- αναγνώστη μας και να τον καθηλώνουν να μας προσέξει. Μη ξεχνάτε ότι το όποιο ρεπορτάζ κάνουμε είναι προϊόν και για να το κάνουμε ελκυστικό χρειάζεται να προσέχουμε τη ...βιτρίνα μας. .. Το ίδιο όπως κάνει και ο παπουτσής που κάθε μήνα τουλάχιστον αλλάζει διακοσμητικά τη βιτρίνα του μαγαζιού του, ώστε έτσι να τραβήξει την προσοχή του ...πελάτη και στη δική μας περίπτωση αναγνώστη! ***Και τα δυό θεματάκια που μας στείλατε... μπορεί εισαγωγικά ( τίτλος-πρόλογος) να έχουν δεκάδες παραλαγές πιο εντυπωσιακές κι ελκυστικές. Τα υπόλοιπα του στόρυ τα αφήνουμε ως έχουν, αν κι αυτά μπορεί να κινηθούν μέσα στο πνεύμα του εντυπωσιασμού, όπως έχει ανάγκη να εκφράζεται ο δημοσιογραφικός λόγος, χωρίς φυσικά να παραποιούνται οι αλήθειες και τα γεγονότα. Θα μπορούσαμε τα θεματάκια σου να τα παραλλάξουμε... τελείως. ..Αλλά δεν χρειάζεται διότι έχεις φόντα κι αυτό μας χαραποποιεί!Είσαι σε καλό δρόμο! *** Ειλικρινά μπορείς να συνεχίσεις στη διατύπωση των θεμάτων σου στο ίδιο στυλ ψάχνοντας παράλληλα διάφορες εκδοχές για να γίνονται πιο ελκυστικά και τραβηχτηκά. ΄Ηδη το έκανες. Μας έστειλες 2 εκδοχές της Κορ... δεν ξέρω αν επιλέξαμε την καλύτερη.(που μάλλον ναι). Αλλά είναι μια σωστή κίνηση δική σου... Εδώ βρίσκεται το μυστικό. Να παιδεύεις το υλικό που έχεις να διαχειριστείς. Σε δύο τρείς, εκδοχές... Δεν χρειάζεται εξ αρχής να ξαναγράφεις το θέμα-είναι επίπονο, πλην όμως διδακτικό. Χρειάζεται απλά... να βάζεις κάτω το πλάνο σου-στοιχεία, να τα κοιτάς από κάθε πλευρά και μετά να αρχίσεις να γράφεις! Είναι διαδικασία μερικών λεπτών. ΄Ομως με τον καιρό και την πείρα... -μετά από τέτοιες ασκήσεις...- θα είσαι σε θέση , με μια ματιά να καταλαβαίνεις το θέμα και μετά θα το πιάνεις από τα μαλλιά και θα του δίνεις να καταλαβαίνει...με την πρώτη! ΄Οπως γίνεται με κάθε επαγγελματία δημοσιογράφο. **Ναι χαρήκαμε τη δουλειά σου. Δημοσιογραφικότατη ορθή. Συνέχισε να βρίσκεις θεματάκια για λίγο καιρό ακόμη και μετά πλέον θα μπούμε στους δικούς μας ρυθμούς στα ΜΑΘΗΜΑΤΑ . ...ώστε να αποκτήσεις όλα όσα σου χρειάζονται για μια σταθερή πορεία στη δημοσιογραφία. Το μυστικό βρίσκεται στο ότι εσύ... θα ψάχνεις τα θέματά σου... ΄Ολα όσα ακούμε, διαβάζουμε, ή βλέπουμε στα Μ.Μ.Ε. είναι προϊόν προσωπικής αναζήτησης του δημοσιογράφου. Να εθιστείς στο πνεύμα αυτό...σιγά-σιγά.Μην βιάζεσαι.. Θα τα ξαναπούμε..."
-----------------------------------------
ΤΑ WEB RADIO... MIA ΧΑΒΑΛΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ...
Αγαπητέ κ. Σύριε...(Σείριε) ...Τα περί προόδου σου τα είπαμε, αλλά μάλλον δεν τα έπιασες.... Επαναλαμβάνουμε εν τάχει: Είσαι σε προχωρημένο στάδιο. Η περιπέτειά σου με την ιστοσελίδα σου, σου διδάσκει πολλά.Δεν θα κρίνουμε τη θεματολογία σου, γιατί αυτό είναι θέμα της αποκλειστικής επιλογής σου... Εκφράσου μέσα από αυτές... Διότι όποια δική μας επέμβαση θα ήταν άστοχη. Τι είπες για web-RADIO; Η απάντηση είναι κάθετη. Εσύ είσαι ήδη δημοσιογράφος-ανεξάρτητα απός τις όποιες ελλείψεις νιώθεις, δεν παίζει ρόλο.Οι άνθρωποι που έχουν αυτό το καλαμπούρι web-radio... ΠΟΥ ΟΥΤΕ Η ΜΑΝΑ ΤΟΥΣ ...ΤΟΥΣ ΞΕΡΕΙ, τι θέλουν; Γιατί σε θέλουν... ; ΓΙΑ ΤΑ ΩΡΑΊΑ ΣΟΥ ΜΆΤΙΑ; Σοβαρέψου. Τα web radio ΕΊΝΑΙ ΜΙΑ ΧΑΒΑΛΈ ΠΕΡΊΠΤΩΣΗ ... Φτιάξε μέσα από την ιστοσελίδα σου το δικό σου web-radio ...Και το μπορείς.Με τα φόντα που έχεις, όπως εμείς τα καταλάβαμε, θα είναι αφροσύνη να ενταχθείς σε κάποια άλλη κατάσταση.. ΕΧΕΙΣ ,βρε παιδί το δικό σου τσαρδάκι...internetiko. Γιατί θέλεις να υποβαθμίσεις την περίπτωσή σου; Τα web-radio... ΕΊΝΑΙ ΜΙΑ ΠΛΆΚΑ ... Τι χρείαν έχεις εσύ να εμπλέκεσαι με τέτοιες πλάκες;...αφού μπορείς να την κάνεις εσύ ο ίδιος; Με ένα web-radio σε καμιά περίπτωση δεν θα οφεληθείς. Θα χάσεις απλώς... χρόνο! Και βέβαια δεν ξέρεις πως λειτουργεί η ραδιοφωνία. Κάνε λιγάκι υπομονή... Αμαν πια ... Μας τα έπριξες...(sory) ΄Αντε εν μια νυκτί να μάθουμε όλο το φάσμα της δημοσιογραφίας... Σιγά... γιατί θα τα πάρουμε ανάποδα!... Φτάνει πια με τις εξάρσεις σου! Μιά το ένα, μια το άλλο. Αλλά στοπ πιά! ! Προσγειώσου!...Μην βιάζεσαι! Το κάθε πράμα στον καιρό του, φιλαράκο!.. ;Ante...αύριο θα μας ζητήσεις και τηλεόραση!Καλπάζεις...ξέρουμε......αλλά μην μας χαλάς το φαγί! Σου κατέβηκε αυτή τη στιγμή .. το web-radio και λέμε κάθετα ΟΧΙ.. Φτιάξε το δικό σου! Παρδόν μεσιέ... αύριο τι θα σου κατέβει; Η Τράπεζα Τύπου δεν δουλεύει με τους ρυθμούς σου... που σεβαστήκαμε και θελήσαμε να βοηθήσουμε.. όπως ξέρεις... αλλά εσύ παρά πήρες φόρα!.Ζητάς τα άντερα της μάνας σου! Στόπ αγαπητέ Δημήτριε. Προσγειώσου! Αλήθεια...έτσι για την πλάκα... έχεις αναλογιστεί πόσες ώρες επικοινωνίας έχουμε μαζί σου; Πόσο κοστίζουν;
Θα έπαιρνες 5-10 μαθηματα... κι ό,τι καταλάβαινες! Κι εμείς τι κάναμε; Το ξέρεις! Και μας βγαίνεις τώρα με web-radio...Αυριο με τι θα μας βγεις; Με τον παπά της ενορίας σου; Σταμάτα πιά.! Πάντα φιλικά !
--------------------------------------------
Χμ... ΄Ολα αυτά που βάζουμε στην υποσελίδα αυτή, το κάνουμε προς συμπαράσταση, των ενδιαφερομένων... κυρίως σπουδαστών της δημοσιογραφίας!... Βάζουμε κι εμείς έναν χεράκι, αφού τα σπουδάγματα σε ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ, χωλαίνουν! Είναι κουτσά! ...Αφού οι καθηγητάδες, είναι θεωρητικοί-...Και φυσικά μηδέποτε διελθόντες από τον Τύπο ...στην πράξη. Τέλος πάντων, η περίπτωση των καθηγητάδων ποσώς μας απασχολεί... Αλλά μόνον τα παιδιά που βγαίνουν στο στίβο της δημοσιογραφίας
Γι αυτούς κυρίως γράφεται αυτό. Κι αν ανατρέξετε σε όλο το φάσμα των μαθημάτων μας ... -ΨΑΞΤΕ- θα βρείτε πολλά, που σε κανένα Πανεπιστήμιο δεν διδάσκονται! ΜΟΝΟ ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΥΠΟΥ!, Έ, τι να κάνουμε; Είμαστε πρωτοπόροι! ΄Οπου βλέπετε το μπλε σήμα ΜΑΘΗΜΑΤΑ ...Τρέξτε, κάτι χρήσιμο θα βρείτε!
|